ပုဒ်မ ၁၆
ပုဒ်မ ၁၆
အချင်းဖြစ်ပစ္စည်း တည်ရှိရာ ဒေသတွင် တရားစွဲဆိုရခြင်း

ဥပဒေတစ်ရပ်ရပ်အရ ပြဋ္ဌာန်းထားသော ငွေကြေးဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်များ (pecuniary limitations) သို့မဟုတ် အခြားကန့်သတ်ချက်များကို ထောက်ထား၍ အောက်ပါ တရားမမှုများကို ယင်းပစ္စည်း တည်ရှိရာ ဒေသအတွင်း စီရင်ပိုင်ခွင့်အာဏာ (jurisdiction) ရှိသော တရားရုံးတွင် စွဲဆိုရမည် -

  • (က) ငှားရမ်းခ သို့မဟုတ် အကျိုးအမြတ် ပါသည်ဖြစ်စေ၊ မပါသည်ဖြစ်စေ မရွှေ့မပြောင်းနိုင်သော ပစ္စည်း (immoveable property) ကို ပြန်လည်ရရှိရန် စွဲဆိုမှု၊
  • (ခ) မရွှေ့မပြောင်းနိုင်သော ပစ္စည်းကို ခွဲဝေပေးရန် (partition) စွဲဆိုမှု၊
  • (ဂ) မရွှေ့မပြောင်းနိုင်သော ပစ္စည်း ပေါင်နှံမှု (mortgage) သို့မဟုတ် တာဝန်တင်ကြွေး (charge) တွင် ရွေးနုတ်ခွင့် ပိတ်ပင်ရန် (foreclosure)၊ ရောင်းချရန် (sale) သို့မဟုတ် ရွေးနုတ်ရန် (redemption) စွဲဆိုမှု၊
  • (ဃ) မရွှေ့မပြောင်းနိုင်သော ပစ္စည်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အခြားရပိုင်ခွင့် (right) သို့မဟုတ် အကျိုးသက်ဆိုင်ခွင့် (interest) တစ်ရပ်ရပ်ကို အဆုံးအဖြတ်ပေးရန် စွဲဆိုမှု၊
  • (င) မရွှေ့မပြောင်းနိုင်သော ပစ္စည်းကို ထိခိုက်နစ်နာစေသည့်အတွက် လျော်ကြေး (compensation for wrong) ရရှိရန် စွဲဆိုမှု၊
  • (စ) အမှန်တကယ် သိမ်းယူထားခြင်း (distraint) သို့မဟုတ် ဝရမ်းကပ်ထားခြင်း (attachment) ခံရသော ရွှေ့ပြောင်းနိုင်သော ပစ္စည်း (moveable property) ကို ပြန်လည်ရရှိရန် စွဲဆိုမှု

 

သို့ရာတွင် တရားပြိုင်ကိုယ်တိုင် သို့မဟုတ် တရားပြိုင်၏ ကိုယ်စား လက်ရှိထားသော မရွှေ့မပြောင်းနိုင်သော ပစ္စည်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ သက်သာခွင့် ရလိုမှု သို့မဟုတ် ထိခိုက်နစ်နာကြေး ရလိုမှုတွင် တောင်းဆိုသော သက်သာခွင့်ကို တရားပြိုင် ကိုယ်တိုင် လိုက်နာဆောင်ရွက်ပေးခြင်း (personal obedience) ဖြင့် အပြည့်အဝ ရရှိနိုင်ပါက အဆိုပါ အမှုကို ပစ္စည်းတည်ရှိရာ ဒေသအတွင်း စီရင်ပိုင်ခွင့်ရှိသော တရားရုံး၌ဖြစ်စေ၊ တရားပြိုင် အမှန်တကယ်နှင့် မိမိသဘောအလျောက် နေထိုင်ရာ (resides)၊ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရာ (carries on business) သို့မဟုတ် ကိုယ်ကျိုးအမြတ်အစွန်းအတွက် ကိုယ်တိုင် အလုပ်လုပ်ကိုင်ရာ (personally works for gain) ဒေသအတွင်း စီရင်ပိုင်ခွင့်ရှိသော တရားရုံး၌ဖြစ်စေ စွဲဆိုနိုင်သည်။။

ရှင်းလင်းချက်။           ။ဤပုဒ်မတွင် “ပစ္စည်း”ဆိုသည်မှာ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် အတွင်း တည်ရှိသောပစ္စည်းကို ဆိုသည်။